Idea konferencji

Tematyka konferencji wpisuje się w problematykę cyklu konferencyjnego realizowanego od 2014 roku pod wspólnym hasłem: „Co i jak poznajemy przez obrazy?” Chodzi o to, by w sposób interdyscyplinarny zbadać strukturę poznania, w którym kluczową rolę odgrywają obrazy a także o to, by wyjaśnić, jak procesy kognitywne oparte na obrazach uzupełniają i wzbogacają poznanie oparte na pojęciach. Piąta edycja cyklu poświęcona ma być krajobrazowi jako wartości kulturowej i przyrodniczej. Krajobraz to ważna część środowiska w jakim bytuje człowiek. Jest to więc środowisko o charakterze naturalnym, choć ciągle ulega modyfikacjom wprowadzanym przez działalność samego człowieka. Krajobraz to także element środowiska kulturowego, który jest wielorako odzwierciedlany w plastyce (np. malarstwo sztalugowe), literaturze pięknej a nawet w muzyce poprzez specyficzne dla niej środki wyrazu.

Celem konferencji jest zestawienie i połączenie wielopłaszczyznowej refleksji nad krajobrazem jako wartością ważną dla człowieka z punktu widzenia jego dobrostanu biologicznego, zdrowia i komfortu życiowego, a więc w perspektywie naturalistycznej, jak również refleksji nad krajobrazem jako wartością kulturową, estetyczną; wartością zobiektywizowaną w różnych dziedzinach sztuki. Projektowany cel zakłada ukazanie zasadniczej jedności różnorodnych ujęć krajobrazu, który ostatecznie pełni funkcję pozwalającą człowiekowi dobrze funkcjonować zarówno w środowisku kulturowym jak i przyrodniczym. Zakłada się, że ostatecznie granice między krajobrazem pojmowanym jako wytwór przyrody i krajobrazem jako artefaktem kulturowym, wytworzonym przez człowieka nie jest ostra. Dlatego konieczne jest podjęcie badań i opisu o charakterze interdyscyplinarnym. Szczególnie ważne jest to dzisiaj, w dobie daleko posuniętej specjalizacji i badań prowadzonych w obrębie wąsko zdefiniowanych dyscyplin.

Planowany program konferencji zakłada zrównoważone przedstawienie ujęć prezentowanych przez przyrodników i socjologów (np. architektów krajobrazu czy ekologów) oraz humanistów (np. teoretyków i historyków sztuki, estetyków, literaturoznawców czy artystów plastyków). Połączenie tych dwóch perspektyw zakłada dużą różnorodność referatów zarówno pod względem treści jak i form prezentacji.

W jednej części proponuje się takie problemy jak:

  • Krajobraz jako twór naturalny czy artefakt wytworzony przez człowieka.
  • Rola krajobrazu w utrzymaniu wysokiej jakości życia.
  • Krajobraz a zdrowie fizyczne i psychiczne. Terapeutyczne funkcje pięknego krajobrazu.
  • Krajobraz przestrzeni miejskiej. Zmiany krajobrazu w przestrzeni miejskiej zachodzące pod wpływem industrializacji. Zmiany krajobrazu na terenach poprzemysłowych. Zmiany krajobrazu miejskiego związane z koncentracją ludności w obrębie aglomeracji i konurbacji.
  • Krajobraz miasta w erze zwrotu ikonicznego. Reklama wizualna jako element krajobrazu miejskiego.
  • Zmiany krajobrazu wsi związane ze zmianą produkcji rolnej na uprawy o charakterze wielkoobszarowym i monokulturowym.

W kolejnej części proponuje się m. in. takie zagadnienia jak:

  • Krajobraz jako przedmiot estetyczny w malarstwie sztalugowym XVIII, XIX i XX wieku.
  • Miejsce i krajobraz jako elementy definiujące bohaterów literackich w prozie polskiej i europejskiej.
  • Przywiązanie do konkretnego krajobrazu jako element stanowiący o tożsamości człowieka.
  • Wizualizacje określonego krajobrazu (np. gór) za pomocą środków właściwych dziełu muzycznemu.
  • Przestrzeń przyrodnicza i przestrzeń kulturowa jako elementy budujące „pejzaż mentalny” (paysage mental) dzieła literackiego.
  • Krajobraz i architektura – funkcje jakie pełnią w malarstwie ikonowym.
  • Krajobraz – formy jego przedstawiania i funkcje jakie pełni w sztukach wizualnych (malarstwo, fotografia, film, dzieła o charakterze intermedialnym).

Referaty planuje się uzupełnić o formy o charakterze warsztatowym. (np. kurs fotografowania w plenerach Kazimierza Dolnego, przełomu Wisły i Gór Dobskich, które to miejsca wielokrotnie stały się inspiracją dla malarzy, grafików i fotografów.